خورشید در خدمت کشاورزی؛ برق رایگان در قبال تولید پاک

در سال‌های اخیر با افزایش مصرف برق در ایام گرم سال، خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده به یکی از راهکارهای مدیریت مصرف در کشور تبدیل شده است. یکی از بخش‌هایی که همواره تحت تأثیر این خاموشی‌ها قرار می‌گیرد، بخش کشاورزی است که وابستگی زیادی به تأمین برق برای چاه‌های آب دارد. برای کاهش آسیب به تولید محصولات کشاورزی، طرح‌هایی برای هماهنگی بهتر میان وزارت نیرو و وزارت جهاد کشاورزی در حال اجراست.

طبق اعلام مقامات شرکت توانیر، مطابق روال هر ساله، برق چاه‌های کشاورزی در ساعات اوج مصرف به مدت پنج ساعت محدود می‌شود. اما در دیگر ساعات شبانه‌روز، مصرف برق کشاورزان به‌طور کامل رایگان خواهد بود. این سیاست، با هدف کاهش فشار بر شبکه برق و در عین حال حمایت از فعالیت‌های کشاورزی اجرا می‌شود.

در کنار این سیاست حمایتی، یک مشوق تازه نیز برای کشاورزان در نظر گرفته شده است. مطابق مصوبه‌ای که اخیراً ابلاغ شده، در صورتی که کشاورزان با رعایت ضوابط پروانه بهره‌برداری، نیروگاه خورشیدی با ظرفیت ۸۰ درصد مصرف برق چاه خود احداث کنند، نه‌تنها از محدودیت‌های زمان اوج مصرف معاف خواهند شد، بلکه برق مازاد تولیدی‌شان نیز می‌تواند در بورس انرژی به فروش برسد.

این تحول در سیاست‌گذاری، حاصل همکاری نزدیک وزارت نیرو و وزارت جهاد کشاورزی است. معاون اقتصادی این وزارتخانه تأکید کرده که طی سه سال آینده، همه چاه‌های کشاورزی که امکان استفاده از انرژی خورشیدی دارند، به این سیستم‌ها مجهز خواهند شد. بدین ترتیب، کشاورزان می‌توانند به استقلال انرژی دست یابند و وابستگی خود به شبکه برق سراسری را کاهش دهند.

در همین راستا، ساختمان‌های اداری و واحدهای تولیدی کشاورزی نیز به پنل‌های خورشیدی تجهیز می‌شوند. وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده که برای تحقق این هدف، در حال رایزنی برای تأمین منابع مالی لازم از محل تسهیلات بانکی و کمک‌های فنی و اعتباری است تا کشاورزان بتوانند با سرمایه‌گذاری در انرژی‌های نو، بازدهی خود را افزایش دهند.

افزایش بهره‌وری تنها از طریق فناوری میسر نمی‌شود و نیازمند مدیریت، آموزش، فرهنگ‌سازی و مشارکت فعال کشاورزان است. در نهایت، کارشناسان بر این باورند که گذار تدریجی کشاورزی به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر نه‌تنها به پایداری تولید کمک می‌کند، بلکه فشار بر شبکه برق کشور را نیز کاهش می‌دهد.

اگر این مسیر با تأمین مالی مناسب و سیاست‌های تشویقی ادامه یابد، می‌توان به آینده‌ای امیدوار بود که در آن خاموشی‌ها دیگر مزاحم رشد کشاورزی نخواهند بود.